जळगाव : रावणाच्या पुतळ्याचे दहन करण्यासोबतच समाजातील वाईट विचारांचे दहन होणे गरजेचे आहे, हा सामाजिक संदेश देत श्री संत ज्ञानेश्वर प्राथमिक व माध्यमिक विद्यालय, मेहरूण येथे महिला सक्षमीकरणाच्या विषयावर आधारित नाविन्यपूर्ण उपक्रम राबविण्यात आला. ‘रावणाच्या दहा तोंडांना दहा प्रश्न, महिला सक्षमीकरणाचा एकच संकल्प’ या संकल्पनेतून मुलींचे शिक्षण, स्त्री-पुरुष समानता, महिला सुरक्षा आणि स्त्रियांच्या सन्मानाचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.
या उपक्रमात रावणाच्या दहा तोंडांवर महिलांसमोरील सामाजिक प्रश्न मांडण्यात आले. मुलींच्या शिक्षणापासून ते आर्थिक स्वावलंबनापर्यंत आणि स्त्रीच्या निर्णयस्वातंत्र्यापासून ते महिलांवरील अन्यायापर्यंत विविध विषयांना स्पर्श करण्यात आला. विद्यार्थिनींच्या माध्यमातून या प्रश्नांकडे समाजाचे लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
‘मुलगा शिकला तर एक व्यक्ती शिकते, मग मुलगी शिकली तर संपूर्ण समाज का घडू नये?’, ‘मुलांना स्वातंत्र्य आणि मुलींना बंधने हा भेदभाव कधी संपणार?’, ‘देवीची पूजा करणारा समाज स्त्रीचा अपमान कसा सहन करतो?’ अशा परखड प्रश्नांनी उपस्थितांना आत्मपरीक्षण करण्याचा संदेश दिला. महिलांना समान संधी, सुरक्षित वातावरण आणि स्वतःच्या आयुष्याचे निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळाले पाहिजे, ही भूमिका या उपक्रमातून मांडण्यात आली.
रावणाच्या दहा तोंडांवर मुलींचे शिक्षण, स्त्रीचा सन्मान, स्त्री-पुरुष समानता, महिला सुरक्षा, स्त्रीभ्रूणहत्या, घरातील समानता, आर्थिक स्वावलंबन, बालविवाह, निर्णयस्वातंत्र्य आणि अन्यायाविरुद्ध आवाज उठविणे या विषयांवरील प्रश्न प्रदर्शित करण्यात आले. पारंपरिक दसरा उत्सवाला सामाजिक जाणीवेची जोड देत विद्यार्थ्यांमध्ये संवेदनशीलता, समानतेची भावना आणि सामाजिक जबाबदारी रुजविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
‘रावण जाळण्यापेक्षा विचारांतील रावण जाळूया!’ हा या उपक्रमाचा मुख्य संदेश ठरला. केवळ पुतळ्याचे दहन करून समाजातील वाईट प्रवृत्ती संपत नाहीत, तर महिलांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलणे, मुलींना शिक्षणात समान संधी देणे आणि त्यांच्या सन्मानाचे रक्षण करणे आवश्यक आहे, हा विचार विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यात आला.
शाळेच्या शैक्षणिक कार्यासोबतच विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक भान, स्त्री-सन्मान आणि जबाबदार नागरिकत्वाचे संस्कार रुजविण्याच्या उद्देशाने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरला. दसरा हा केवळ वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा सण न राहता महिलांच्या सन्मानाचा आणि समानतेच्या विचारांचा उत्सव व्हावा, असा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
‘दहा तोंडे, दहा प्रश्न आणि महिलांच्या सन्मानासाठी एक ठाम संकल्प’ या संकल्पनेमुळे रावण दहनाला सामाजिक परिवर्तनाची दिशा देण्याचा प्रयत्न संत ज्ञानेश्वर विद्यालयाने केला.
